"ZAPRZYJAŹNIJ SIĘ Z OSOBĄ NIEWIDOMĄ”

• • • „ZAPRZYJAŹNIJ SIĘ Z OSOBĄ NIEWIDOMĄ”

      Czy można naprawdę zobaczyć drugiego człowieka, nie patrząc mu w oczy? Czy niepełnosprawność musi być przeszkodą w nawiązaniu przyjaźni? I co możemy zrobić, aby osoby niewidome czuły się w naszym otoczeniu bezpiecznie i swobodnie?

      Na te i wiele innych pytań szukali odpowiedzi uczniowie klasy 5b, realizując projekt „Zaprzyjaźnij się z osobą niewidomą”, inspirowany lekturą „Katarynka” Bolesława Prusa.

       

      Historia niewidomej dziewczynki oraz przemiana pana Tomasza stały się dla uczniów punktem wyjścia do rozmowy o empatii, wrażliwości i dostrzeganiu potrzeb drugiego człowieka. Piątoklasiści zauważyli, że bohater lektury początkowo nie potrafił dostrzec tego, co naprawdę ważne. Dopiero spotkanie z niewidomą dziewczynką sprawiło, że zmienił swoje spojrzenie na świat i innych ludzi.

       

      Ważną częścią projektu były ćwiczenia i odgrywanie scenek, dzięki którym uczniowie mogli choć na chwilę spróbować wykonywać codzienne czynności bez korzystania ze wzroku. Zasłaniając oczy opaskami, podejmowali się zadań wymagających precyzji, cierpliwości i skupienia.

      Próbowali między innymi przyszyć guzik, nawlec igłę, posłodzić napój czy przenieść drobne przedmioty z jednego miejsca w drugie. Sprawdzali także, jak poradzić sobie z codziennymi czynnościami, które z wykorzystaniem wzroku wydają się bardzo proste, a bez niego wymagają znacznie większej koncentracji.

       

      Jednym z zadań było również odpowiednie ułożenie jedzenia na talerzu, tak aby osoba niewidoma mogła łatwiej zorientować się, gdzie znajdują się poszczególne produkty. Uczniowie przekonali się, że nawet tak zwyczajna czynność może wymagać zastosowania określonego sposobu działania i wykorzystania innych niż wzrok zmysłów.

       

      Po wykonaniu ćwiczeń uczniowie dzielili się swoimi odczuciami i spostrzeżeniami. Rozmawiali o tym, co było dla nich najtrudniejsze, jakie emocje towarzyszyły im podczas wykonywania zadań oraz czego potrzebowali, aby poradzić sobie z kolejnymi czynnościami. Zastanawiali się również, jak mogą czuć się osoby niewidome, które każdego dnia wykonują wiele takich czynności samodzielnie.

       

      Projekt był także okazją do zdobycia konkretnej wiedzy na temat sposobów funkcjonowania osób niewidomych.

      Uczniowie poznali alfabet Braille’a i dowiedzieli się, w jaki sposób osoby niewidome mogą odczytywać informacje za pomocą dotyku. Rozmawiali o znaczeniu białej laski i jej roli w samodzielnym poruszaniu się oraz poznawali zasady związane z korzystaniem z pomocy psa przewodnika.

      Zastanawiali się również, w jaki sposób osoba niewidoma może rozpoznawać banknoty i posługiwać się pieniędzmi, a także jak radzić sobie w codziennych sytuacjach, w których większość ludzi korzysta ze wzroku.

       

      Szczególną uwagę poświęcili temu, że osoby niewidome mogą być samodzielne i aktywne, choć często korzystają z innych sposobów zdobywania informacji i wykonywania różnych czynności. Dzięki temu uczniowie mogli spojrzeć na niepełnosprawność nie przez pryzmat ograniczeń, ale również możliwości, samodzielności i różnorodnych sposobów radzenia sobie z codziennymi wyzwaniami.

       

      Projekt stał się także okazją do rozmowy o trudnościach, z jakimi osoby niewidome mogą spotykać się w codziennym życiu – w domu, szkole, na ulicy czy w przestrzeni publicznej. Uczniowie zastanawiali się, jak można pomagać osobie niewidomej i dlaczego pomoc powinna być proponowana z szacunkiem, a nie narzucana.

       

      Ważne było dla nich odkrycie, że osoba niewidoma nie potrzebuje ciągłego wyręczania. Potrzebuje przede wszystkim zrozumienia, życzliwości i możliwości zachowania samodzielności.

      Piątoklasiści zauważyli również, że osoba niewidoma – podobnie jak każdy z nas – ma swoje zainteresowania, marzenia, poczucie humoru, potrzeby i prawo do własnych decyzji. Niepełnosprawność nie definiuje całego człowieka.

       

      Ważnym elementem projektu było spojrzenie na świat z innej perspektywy. Uczniowie przekonali się, jak wiele informacji na co dzień zdobywamy za pomocą wzroku i jak zmienia się sposób wykonywania prostych czynności, gdy nie możemy z niego korzystać.

      Dzięki praktycznym ćwiczeniom, rozmowom i zdobywaniu nowych informacji łatwiej było im zrozumieć, dlaczego tak ważne są uważność, cierpliwość, empatia i gotowość do mądrej pomocy.

       

      Projekt był również okazją do rozmowy o prawdziwej przyjaźni. Uczniowie doszli do wniosku, że jej fundamentem nie jest wygląd ani sprawność, lecz wzajemna życzliwość, zaufanie, akceptacja i zainteresowanie drugim człowiekiem.

       

      „Katarynka” okazała się więc czymś więcej niż szkolną lekturą. Stała się pretekstem do rozmowy o świecie, w którym każdy człowiek chce być zauważony, zaakceptowany i traktowany z szacunkiem. Historia pana Tomasza i niewidomej dziewczynki pomogła uczniom dostrzec, że czasem największa zmiana zaczyna się od małego gestu, uważnego spojrzenia i próby zrozumienia drugiego człowieka.

       

      Projekt „Zaprzyjaźnij się z osobą niewidomą” pokazał uczniom klasy 5b, że czasem warto na chwilę zatrzymać się, zasłonić oczy i spojrzeć na świat z perspektywy drugiej osoby,

      a potem zadać sobie ważne pytanie: Czy naprawdę widzę człowieka, którego spotykam?

      To właśnie taka uważność może być początkiem prawdziwej empatii  i  pięknej przyjaźni.

       Wioletta Rafałowicz